Azpimarratzeko komunitatea bakar-bakarrik existitzen dela osoki bere kideek guztion ongian parte hartzen dutenean eta guztion ongiarekiko konpromisoa hartzen dutenean. Komunitatea senidetasun aktiboaren ageriko zeinu bihurtuko da horrela.

Parte-hartzea giza duintasunaren funtsezko adierazpena da, eta pertsona ororen betebeharra guztion ongia eraikitzeko lanean: “Guztiek kontzienteki bete behar dute betebehar hori, erantzukizunez eta guztion ongiari begira” (Elizaren Gizarte Doktrinaren Laburpena, 189. zk.).

Gizatiartzen duen parte-hartzea

Parte-hartzea ez da izapide bat, ezta pertsona gutxi batzuentzat gordetako pribilegio bat ere: bakoitzak bere ahotsa adierazteko, bere dohainak partekatzeko eta bizitza komunaren erantzukide egiteko modu zehatza da.

Parte hartzeko aukera zabaltzen denean, duintasuna eta protagonismoa itzultzen dira. Ixten denean, jada baztertuta zeudenen isiltasuna biderkatzen da. 

Adela Cortinak (2010) gogorarazten du parte-hartzea herritartasun etikoaren dimentsio saihestezina dela: pertsona guztiak beraiei eragiten dieten erabakietan inplikatu daitezkeenean bakarrik egiten dira benetako demokrazia eta justizia. Parte hartzea, beraz, berdintasun morala aitortzeko eta erantzukizun partekatua lantzeko modu bat da.

Caritasen, parte-hartze komunitarioaz hitz egiteak esan nahi du ahots guztiak —baita ahulenak ere— direla garrantzitsuak. Kontua ez da soilik kontsultatzea, baizik eta erabakiak, erantzukizunak eta aukerak partekatzea. Komunitate parte-hartzaile bat ez da entzutearekin konformatzen: pertsona bakoitzaren hitzaren bidez eraldatzen uzten da.

Guztion ongiarekiko konpromisoa

Parte-hartze helduak konpromisoa dakar. Komunitate bizi bat ez da mugatzen barne-jarduerak antolatzera; aldiz, auzoaren, hiriaren eta munduaren eraldaketan inplikatzen da.

Fernando Vidalek (2021) azpimarratzen duen bezala, konpromiso komunitarioa interdependentziaren aitortzatik sortzen da: guztiona dena zaintzea ehun soziala behetik berregiten duen ekintza politikoa da. Guztion ongia ez da administratzen, egunero eraikitzen da justizia, samurtasuna eta erantzukidetasuna lotzen dituzten jardunbideekin.

Konpromiso horrek beti du dimentsio publiko bat: ekintza zibikoaren, salaketa profetikoaren eta alternatiben eraikuntzaren bitartez adierazten da. Ebanjelioan inspiratutako kristau-komunitateak ikusgarri egin behar du justizia bihurtzen den maitasun bat, egiturak eraldatzen dituen senidetasun bat.

Caritasek dituen erronkak

Gizarte Ekintzaren Ereduak erronka erabakigarria du hemen: nola bihurtu komunitate bakoitza benetako partaidetzarako eta konpromiso eraldatzailerako gune?

Horrek honelako prozesuak eskatzen ditu:

• Ahotsen aniztasuna aitortuko eta ahulenak ere garrantzitsuak direla bermatuko dutenak. 
• Dinamika inklusiboak eta denboran iraungo dutenak sortzea.
• Inplikazio pertsonala eragin sozial eta politikoarekin artikulatuko dutenak.

Espiritualtasun komunitarioa

Parte hartzea eta konprometitzea ez da gizarte-estrategia bat bakarrik: esperientzia espiritual bat da. Espiritua bereizten eta ekiten duen herrian bizi da, maitasunak eta justiziak mugiarazten dituzten komunitate zehatzetan.

Pertsona bakoitzak dena eta duena ematen duenean, komunitatea Erreinuaren zeinu bihurtzen da, eta pertsona guztiak garrantzitsuak diren eta guztiek parte hartzen duten mundu baten aurrerapen.